İletişim 1
M. Akif Oruç
0 212 454 09 60
akif.oruc@ikmib.org.tr
İletişim 2
Merve Fatma Erkul
0 212 454 09 77
merve.erkul@ikmib.org.tr
Plastik sektörü; plastik hammaddelerin üretiminden işlenmesine, yarı mamul ve nihai ürünlerin imalatına kadar uzanan geniş bir sanayi alanını kapsamaktadır. Bu bölümde sektörün temel bileşenleri, başlıca ürün çeşitleri, ilgili GTİP kodları ve plastik ürünlerin girdi sağladığı sektörler hakkında bilgi verilmektedir.
Plastik nedir?
Plastikler, monomer adı verilen küçük moleküllerin kimyasal reaksiyonlarla birleşerek uzun zincirli moleküler yapılar (polimerler) oluşturmasıyla elde edilen malzemelerdir. Hafiflik, dayanıklılık, kolay şekillendirilebilirlik, kimyasal direnç ve farklı kullanım ihtiyaçlarına göre özellik kazandırılabilmeleri sayesinde çok sayıda sanayi kolunda kullanılmaktadır.

Termoplastikler, ısıtıldığında yumuşayan veya eriyen, soğutulduğunda ise yeniden sertleşerek şeklini koruyan plastiklerdir. Bu özellikleri sayesinde tekrar tekrar işlenebilir ve uygun koşullarda geri dönüştürülebilir. Polietilen (PE), polipropilen (PP), polivinil klorür (PVC), polistiren (PS) ve polietilen tereftalat (PET) bu grupta yer alan başlıca plastik türleridir.
Termoset plastikler, üretim sırasında ısı veya kimyasal reaksiyonlarla kalıcı bir moleküler ağ yapısı kazanan malzemelerdir. Sertleşme işleminin ardından tekrar eritilerek şekillendirilemezler. Isıya, mekanik etkilere ve kimyasallara karşı dayanıklılık gerektiren uygulamalarda tercih edilirler. Epoksi, fenolik reçine ve doymamış polyester bu gruptaki başlıca malzemelerdendir.
Plastik hammaddeler, nihai ürünün kullanım amacına göre çeşitli katkı ve dolgu maddeleriyle birleştirilerek işlenmeye hazır hâle getirilir. Enjeksiyon, ekstrüzyon, şişirme ve termoform gibi üretim yöntemleriyle farklı biçimlerde ürünlere dönüştürülür. Bu süreçler sonucunda ambalaj malzemelerinden otomotiv parçalarına, yapı ve inşaat ürünlerinden elektrik-elektronik ekipmanlarına kadar geniş bir ürün yelpazesi ortaya çıkar.
Sektör nasıl sınıflandırılır?
Plastik sektörü, ürün çeşitliliği ve kullanım alanları bakımından geniş bir üretim yapısına sahiptir. İKMİB bünyesinde Plastik ve Mamulleri sektörü; ambalaj, hammadde, inşaat, oyuncak, ev ve mutfak eşyaları ile kırtasiye ve promosyon olmak üzere altı temel ürün grubu altında sınıflandırılmaktadır. Bu gruplar, plastik sanayisinin farklı üretim alanlarını ve nihai kullanım pazarlarını kapsamaktadır.

Plastik hangi sektörlere girdi sağlar?
Plastik, hafifliği, dayanıklılığı, kolay şekillendirilebilirliği ve farklı kullanım ihtiyaçlarına uygun özellikler kazanabilmesi sayesinde çok sayıda sanayi kolunda temel veya yardımcı girdi olarak kullanılmaktadır. Otomotiv, inşaat, ambalaj, elektrik-elektronik, sağlık ve medikal ile mobilya ve ev eşyaları başta olmak üzere pek çok sektörün üretim süreçlerinde önemli bir yer tutmaktadır. Bunun yanı sıra tarım, tekstil, savunma ve spor ekipmanları gibi farklı alanlarda da geniş kullanım alanına sahiptir.

Hangi GTİP'leri dikkate alıyoruz?
Plastik sektörüne ilişkin dış ticaret verileri, Gümrük Tarife Cetveli'nin 39. faslında yer alan (Plastikler ve mamulleri) dört haneli GTİP pozisyonları esas alınarak takip edilmektedir. Sektör kapsamındaki ürünler, üretim zincirindeki konumlarına göre plastik hammaddeleri ve plastik mamulleri olmak üzere iki ana grupta değerlendirilmektedir.

İKMİB'in plastik hammadde sektörü raporlarında 3901–3915 GTİP pozisyonları; plastik mamul ihracatının değerlendirilmesinde ise 3916–3926 pozisyonları esas alınmaktadır. Bu ayrım, plastik sektörünün hammadde tedarikinden nihai ürün üretimine uzanan dış ticaret yapısının birlikte incelenmesine imkân sağlamaktadır.
|
GTİP |
Ürün grubu / tanımı |
|
3901 |
Etilen polimerleri |
|
3902 |
Propilen ve diğer olefin polimerleri |
|
3903 |
Stiren polimerleri |
|
3904 |
Vinil klorür ve diğer halojenlenmiş olefin polimerleri |
|
3905 |
Vinil asetat ve diğer vinil polimerleri |
|
3906 |
Akrilik polimerler |
|
3907 |
Poliasetaller, polieterler, epoksi reçineler ve poliesterler |
|
3908 |
Poliamidler |
|
3909 |
Amino ve fenolik reçineler, poliüretanlar |
|
3910 |
Silikonlar |
|
3911 |
Petrol reçineleri ve diğer özel polimerler |
|
3912 |
Selüloz ve kimyasal türevleri |
|
3913 |
Tabii ve tadil edilmiş tabii polimerler |
|
3914 |
Polimer esaslı iyon değiştiriciler |
|
3915 |
Plastik döküntü, kalıntı ve hurdaları |
|
3916 |
Plastik monofil, çubuk ve profiller |
|
3917 |
Plastik borular, hortumlar ve bağlantı elemanları |
|
3918 |
Plastik yer, duvar ve tavan kaplamaları |
|
3919 |
Kendinden yapışkan plastik levha, film ve bantlar |
|
3920 |
Gözeneksiz, takviyesiz plastik levha ve filmler |
|
3921 |
Diğer plastik levha, film ve şeritler |
|
3922 |
Plastik banyo ve hijyen ürünleri |
|
3923 |
Plastik ambalaj ve taşıma malzemeleri |
|
3924 |
Plastik sofra, mutfak ve ev eşyaları |
|
3925 |
Plastik inşaat malzemeleri |
|
3926 |
Diğer plastik mamuller |
İletişim 1
M. Akif Oruç
0 212 454 09 60
akif.oruc@ikmib.org.tr
İletişim 2
Merve Fatma Erkul
0 212 454 09 77
merve.erkul@ikmib.org.tr